Worldcoin (WLD): Dijital Varlıkları Kitlelerin Erişimine Sunma
Yapay Zekâ Özeti
Daha Fazlasını Görün
Makalenin içeriğini hızlıca kavrayın ve piyasa algısını sadece 30 saniyede ölçün!
Yapay zekâ (AI) alanında son yıllarda kayda değer bir gelişim ivmesi yakalandı. Öyle ki, artık yalnızca çevrim içi etkileşimleri baz alarak yapay zekâ ile insanları ayırt edebilmek giderek daha da zorlaşıyor. Modern yapay zekâ şimdiden insanlar için çok sayıda soruna yol açmıştır. Bunlara örnek olarak, seçimleri manipüle etme sürecine katkısı ve gerçek insanların kimliğine bürünme kabiliyeti verilebilir. Muhatap olunan kullanıcının insan olup olmadığını ve içeriklerin doğruluğunu tespit edebilmek bireyler, işletmeler ve toplumlar açısından çok geniş kapsamlı sonuçlar doğurmaktadır. Worldcoin işte bu sorunu üç aşamalı bir yaklaşımla çözmeyi planlıyor: World ID, World App ve Worldcoin token (WLD).
Önemli Çıkarımlar:
Worldcoin, World ID adlı merkeziyetsiz bir kimlik protokolü oluşturarak dijital para birimini kitlelerin erişimine sunmayı hedefliyor. Üstelik World ID, muhatap olunan öznenin insan ve ayrı bir birey olduğunu kişisel verileri saklamadan doğrulayabiliyor.
Worldcoin, kişinin iris görüntüsünü yakalayıp benzersiz sayısal bir diziye dönüştüren Orb adlı bir biyometrik teknolojisinden yararlanıyor. Böylece karşıdaki öznenin insan olduğu teyit edilirken gizlilik ve bireylik durumu da korunabilmektedir.
Cüzdan işlevi gören World App, kripto para birimlerinin benimsenmesini kolaylaştırıyor ve kullanıcıların gizli bir dijital kimlikle özgürce dijital varlık almasına, satmasına ve transfer etmesine olanak tanıyor.
Worldcoin Nedir?
Worldcoin blok zinciri projesi oldukça iddialı bir vizyona sahip: Proje, küresel ekonomiyi herkesin erişimine sunmak üzere dünyanın en büyük, herkese açık kimlik ve finans aracını oluşturmayı hedefliyor.
Dünyanın milyarları bulan nüfusu genelinde kullanıcıların insan olduklarını doğrulayabilmek benzersiz bir yaklaşımı gerektirir. Ne de olsa, bir kişiyi birey olarak diğerlerinden ayırt ederken bu kişinin gizliliğini ihlâl etmemek elzem bir koşuldur. Worldcoin’in geliştiricileri, başlangıçta bireyin gözlerinin resmini çeken Orb adlı bir biyometrik teknolojisi aracılığıyla bu problemin üstesinden başarıyla gelmiştir. Bu görüntü daha sonra, kişinin insan ve özgün bir birey olduğunu doğrulayacak sayısal bir diziye dönüştürülür. Bireyin açığa çıkarılan tek kişisel bilgisi işte bu görüntüdür. Ardından bu sayısal veriler, dijital pasaport işlevi gören World ID’de güvenli bir şekilde depolanır.
Bu kimlik tanımlama ve doğrulama sürecinin bir parçası olarak her bireye Worldcoin tokenleri verilir ve böylece, yalnızca iris taraması yapılarak küresel çapta insanların ücretsiz kripto para elde etmesi sağlanır.
OpenAI’ın CEO’su Sam Altman, Worldcoin projesinin kurucu ortağıdır. Altman, projeyi hayata geçirmek için üç aşamalı şu stratejiye yoğunlaştı: Bireylerin global kimliğini oluşturma, World App’i geliştirme ve satın alım işlemleri ile diğer faaliyetler için Worldcoin tokenlerini kullanma. C Serisi fonlama turunu Blockchain Capital yönetirken bu turda 115 milyon $ fon toplandı.
Worldcoin Nasıl Çalışıyor?
Worldcoin dünyanın en büyük kimlik protokolünü geliştiriyor. Bu protokol, dijital pasaport işlevi görecek ve dünya çapında kullanılabilecek. Kişiler dijital pasaporta telefonlarından erişebilecek. Worldcoin, kişinin insan ve ayrı bir birey olduğunu doğrulamak için sıfır bilgi kanıtından yararlanır. Üstelik bunu yaparken kişisel verileri toplayıp depolamadığından gizliliği de korur.
Açık bir görüntüleme cihazı olarak uygulamanın bu kritik özelliğini destekleyen Orb, World ID oluşturmak için biyometrik bilgileri kullanır. World ID edinmek için World App’i indirmeniz ve uyumlu bir cüzdana bağlamanız gereklidir. Bu beta teknolojisine şu anda yalnızca birkaç ülkeden erişilebilmektedir ancak erişim desteğinin hızla genişletilmesi bekleniyor. Dünyanın dört bir yanındaki Worldcoin operatörleri, Orb’ların çalıştırılmasına yardımcı olmakta ve bu hizmeti sunmaları karşılığında Worldcoin kazanmaktalar.
Bot hesaplarının önlenmesi amacıyla, her kullanıcının oluşturabileceği toplam hesap sayısı sınırlanmıştır. Ancak yine de protokol, insanların takma adlar kullanabileceğini kabul ettiğinden kişiler birden fazla hesap oluşturabilmektedir.
Kullanıma sunulduğunda Worldcoin, gerçek dünyada sayısız uygulama alanına sahip olacak. Instagram ve Twitter gibi sosyal ağlarda bot hesaplarının önlenmesi bu uygulama alanlarından yalnızca biridir. Coin ayrıca, hükûmet seçimlerinde oy kullanılması ve DAO yönetişiminin gerçekleştirilmesi amacıyla da kullanılabilecek.
Finansal hizmetler alanında ise Worldcoin, teminat süreçleri, uyumluluk ve sahtekârlık algılaması gibi konularda rol üstlenebilir. Kupon, sadakat ödülleri ve ücretsiz deneme sürümleri gibi müşteri teşvikleri Worldcoin aracılığıyla dağıtılabilir. Worldcoin; burslar, sosyal yardım programları, sığınmacı yardımı ve benzer diğer süreçlerde adil para dağıtımının yapılmasını da kolaylaştırır. Bunlara ek olarak, sahte işlem ve haber gibi ciddi bir sorunun çözülmesine doğrudan katkıda bulunabilir.
Worldcoin’in Önemli Özellikleri
Worldcoin, üç önemli özelliği sayesinde yapay zekâ içerikleri ile insan içeriklerini doğru ve hızlı bir şekilde ayırt etmeyi destekler. Bu özelliklerden her biri, kişilerin insan olduklarını doğrulama ve gizliliklerini koruma sürecinde kritik bir rol oynamaktadır. Özellikler şunlardır: World ID, bireylik kanıtı ve World App.
World ID
World ID, gizlilik öncelikli yaklaşımı benimseyen ve izne dayalı olmayan merkeziyetsiz bir kimlik protokolüdür. World ID, bireylerin farklı kripto dApp’lerinde (Merkeziyetsiz Uygulama) oturum açmaları sırasında kullanabilir. Böylece kullanıcılar ad, e-posta adresi veya diğer kişisel verileri sağlamadan insan olduklarını doğrulayabilirler.
World ID, insan olma durumunu ve bireyliği teyit etmek için biyometri veya diğer yöntemleri kullanabilir. Örneğin, bu yöntemlerden biri olan Orb, güven gerektirmeyen bir ortamda işlev gösteren ve gizliliği koruyan açık bir görüntüleme teknolojisidir.
World ID’nin avantajlarından yararlanmak için öncelikle uyumlu bir cüzdan hesabı oluşturmanız gerekir (mevcut bir cüzdan hesabınız yoksa). Ardından cüzdanınızı World App’e bağlayın. İnsan ve özgün bir birey olduğunuzu doğrulamanız istenecektir. Takma ad kullanan kişiler için birden fazla hesap oluşturulabilir. World ID oluşturulduktan sonra, bireyler bunu bir tür dijital pasaport olarak kullanabilir.
Bireylik Kanıtı
Worldcoin’in kritik bir özelliği, kullanıcının bireyliğini ve insan olduğunu tespit etmektir. Bu işlem, World ID üzerinde yapay zekâ açısından güvenli bir bireylik kanıtı (PoP) kimlik bilgisi düzenlenerek açık bir şekilde tamamlanır. Bireylik kanıtı (PoP), kişilerin zaman alıcı olabilen üçüncü taraf bir doğrulama sürecine başvurmadan, insan kimliklerini internet üzerinde kanıtlamalarına olanak tanır.
PoP, bireylerin oluşturabileceğini hesap sayısını sınırlayarak Sybil saldırılarına karşı etkili bir güvenlik mekanizması uygular. Ayrıca, yapay zekâ tarafından oluşturulan yanlış bilgilerin yayılması sorununu da azaltır. Çevrim içi içerikler ve hesaplar, yapay zeka üretimi içerikler ile insan üretimi içerikleri ayırt edecek şekilde filtrelenir.
Spam filtresi işlevi de görebilen PoP, kimlik hırsızlığını önler ve dijital kolektif yönetişimi destekler. PoP işlevini ve avantajlarını etkinleştirmek için her bir insan kullanıcıya ait bireysel bir World ID oluşturulur.
Kaynak: worldcoin.org/blog
World App
Worldcoin ekosisteminin işlevselliği, bu teknolojinin ilk cüzdanı olan World App ile desteklenmektedir. Tools for Humanity tarafından geliştirilen World App, güvenlik amacıyla akıllı sözleşmeleri kullanan Ethereum tabanlı bir cüzdandır. Bu cüzdan ayrıca, her kullanıcı için gizli bir dijital kimliği destekleyen, iyi tasarlanmış gelişmiş protokollerden de yararlanır. Bir kullanıcı benzersiz World ID’sini oluşturduktan sonra PoP kimlik bilgisi düzenlenir. Daha sonra WalletConnect, insan kimliğini kanıtlamak üzere World App’in herhangi bir uygulamayla bağlantı oluşturmasına izin verir. World App, Polygon ekosisteminde beta sürümüyle çalışmaktadır. Ancak cüzdanın, Optimism ekosisteminde, Ethereum’un güvenlik avantajlarına sahip bir Katman 2 rollup ağı olan OP Mainnet’te de kullanılma sunulması planlanıyor.
World App, kripto para birimlerinin giderek daha geniş kitlelerce benimsenmesini de destekliyor. Bunu ise, kullanıcıların bir aracı olmadan kolayca kripto alıp satmasına olanak tanıyan, Uniswap üzerinden sunulan kullanımı kolay bir yöntem aracılığıyla başarıyor. Eşler arası (P2P) ödemeler, kullanıcı dostu ERC-20 transfer işlemleri için insan tarafından okunabilir adlar oluşturan Ethereum Name Service’in (ENS) kullanımı yoluyla basitleştirilir. Uygulamanın finansal işlevleri arasında, kripto para birimlerini itibari para birimi olarak banka/kredi kartlarına çekme ve banka hesaplarından çekme bulunuyor.
Worldcoin Token (WLD) Nedir?
Worldcoin Token (WLD), yönetişim özelliklerine sahip olup Ethereum’un güvenliğinden yararlanan bir ERC-20 hizmet tokenidir. Token, kullanıcıların platformun istikametine ve kesintisiz gelişim sürecine katkıda bulunmalarını sağlıyor. Token sahiplerine yönetişim işlevleri sağlamanın yanı sıra WLD, dijital varlıklar ile itibari paraların güvenli bir şekilde transfer edilmesini ve satın alınmasını kolaylaştırıyor. Ayrıca, işlevlerin optimize edilmesi amacıyla köklü hizmetler ve araçlarla uyumluluğu da destekliyor.
En önemlisi de bu token, dünyanın dört bir yanındaki kullanıcılara ücretsiz olarak dağıtılıyor. Ücretsiz WLD sahibi olmanın tek koşulu, ilgili adımları tamamlayarak insan ve özgün bir birey olduğunuzu doğrulamaktır. İlerleyen dönemlerde Sam Altman, evrensel temel gelir olarak adlandırdığı temel ihtiyaçları karşılamak üzere dünya genelindeki kullanıcılara WLD ile düzenli gelir sağlamayı amaçlıyor. Worldcoin operatörleri ise Orb aracılığıyla ve kullanıcıları Worldcoin hakkında bilgilendirme yoluyla WLD tokenleri kazanabiliyor.
Mayıs 2021 ile Temmuz 2023 tarihleri arasında ön lansman süreci başarıyla tamamlanan Worldcoin projesi, belirli ülkelerdeki ön kayıt yaptırmayan kullanıcıların hesap oluşturmalarına ve insan olduklarını doğruladıktan sonra WLD kazanmalarına olanak tanıdı. Başlangıçtaki hedef, mainnet lansmanından önce birkaç milyar kullanıcının ön kayıt yaptırmasıydı. Bu dönem boyunca 30 ülkeden iki milyonu aşkın kişi Orb üzerinden World ID’sini doğruladı ve böylece 36 milyonun üzerinde WLD tokeni dağıtıldı.
Lansmandan sonra Worldcoin, World ID’ye yönelik dünya genelindeki talebi karşılamak için ilk aşamada 1.500 adet Orb’un dağıtımını gerçekleştirdi.
Worldcoin Token Ekonomisi
WLD tokeninin ilk etaptaki toplam arzı 10 milyar olup bu tokenler aşağıdaki tahsis paylarına göre dağıtılmıştır:
Worldcoin Topluluğu: %75
Tools for Humanity (TFH) Yatırımcıları: %13,5
İlk Geliştirme Ekibi: %9,5
Taahhüt Edilmeyen TFH Rezervi: %2
Lansman gerçekleştiğinde dolaşımdaki maksimum başlangıç arzının 136 milyon adet WLD olması planlanıyor; bunun 36 milyonu projenin beta aşamasında Orb ile doğrulanmış kişilere tahsis edilirken 100 milyonu da ABD dışında faaliyet gösteren piyasa yapıcılara borç verilecek.
Worldcoin Foundation, projenin gelişim sürecinin devamında aşağıdaki gibi bir token dağıtım oranlarına ulaşmayı hedefliyor:
Kullanıcı Hibeleri: %60
TFH Yatırımcıları: %13,5
Ağ Operasyonları: %10
İlk Geliştirme Ekibi: %9,5
Ekosistem Fonu: %5
Taahhüt Edilmeyen TFH Rezervi: %2
Worldcoin Nereden Alınır?
WLD tokenleri satın alıp bu tokenlerle alım-satım yapmak mı istiyorsunuz? Bybit Türkiye olarak, Worldcoin (WLD) tokeninin işlem platformlarımızda listeleneceğini heyecanla duyuruyoruz!
Worldcoin İyi Bir Yatırım mı?
Hizmet tokeni olarak WLD öncelikle iki amaca hizmet ediyor: ayrı bir insan olarak kullanıcıların kimliklerini doğrulama ve dijital varlıkların satın alımını destekleme. Bu coin şu anda çok düşük bir değere sahip. Ancak Worldcoin’le ilgili haberler sayesinde, neredeyse aynı ada sahip başka bir tokenin fiyatında bir süredir artış gözlemlenmekte. WorldCoin (bu coinin adındaki farkın iki büyük harf olduğuna dikkat edin) görece pek bilinmeyen bir proje, ancak Sam Altman’ın Worldcoin’iyle aynı adı taşıdığından yatırımcılar bunun aynı token olduğunu zannedip WorldCoin’e akın etmekte (WorldCoin adlı diğer tokenin kısaltılmış adı WDC iken, OpenAI tarafından desteklenen Worldcoin’in kısaltılmış adı WLD’dir).
Worldcoin’in iyi bir yatırım olup olmadığını değerlendirirken, adları benzer bu iki tokenin ayrımının farkında olmanın yanı sıra, gözetmeniz gereken başka unsurlar da vardır. Hem bu coinin eşsiz potansiyelini hem de işlevlerine dair tartışmalı konuları anlamak yatırım planlaması açısından son derece önemlidir.
Tartışmalı Konular
Sybil saldırılarıyla ve yapay zekânın ürettiği yanlış bilgilerle mücadele etmek, her bir kullanıcının insan ve özgün bir birey olduğunu doğrulamayı gerektirir. Bu doğrulama işlemi, bireylerin irisini tarayan Orb aracılığıyla gerçekleştirilir. İris görüntüsü daha sonra, World ID olarak bilinen benzersiz bir koda dönüştürülür. Bu World ID, kişisel verilerin yerine kullanılabilen dijital bir pasaport oluşturur.
Ancak kullanıcıların iris görüntüsü Worldcoin tarafından hash olarak depolanmaktadır. Kimisi biyometrik verilerin gizliliği ihlâl ettiğini düşünüyor ve bu verileri de bir tür kişisel veri olarak görüyor. Worldcoin, görüntülerin değil yalnızca hash kodunun depolandığını öne sürüyor. (Doğrulama işlemi, kurucuların dünya çapındaki bireylere evrensel temel gelir dağıtmaya yönelik gelecek hedefleri açısından olmazsa olmazdır).
Hangi verilerin nasıl depolandığından bağımsız olarak kimisi, bu verilerin kötü amaçlarla kullanılma ihtimalinden endişeleniyor. TechCrunch’ta yer alan bir habere göre, hacker’lar Worldcoin Orb operatörlerinin panoları üzerindeki kontrolü başarıyla ele geçirdi. Bu durum, biyometrik verileri güvende tutabilme konusundaki endişelere haklılık payı kazandırmıştır.
Veri toplamaya dair bu gerekçelendirilmiş endişelere ek olarak, tokenin gerçekten asli değer kazanıp kazanmayacağı da belirsizliğini koruyor. Herkesin yalnızca iris taraması yaparak token kazanabileceğini düşünürsek Worldcoin’in ana dayanağının, evrensel temel gelir yoluyla global zenginliğin yeniden dağıtılması olduğu söylenebilir. Ancak tokenin kendisi değersizse tokene sahip olmak Monopoly oyunu parasına sahip olmakla eş değer olur; ikisini de gerçek dünyada kullanamazsınız.
Worldcoin’in Potansiyeli
Worldcoin oldukça iddialı hedeflere sahip (ve bu hedeflere ulaşmak için aşılması gereken pek çok zorlukla karşı karşıya) olsa da kişisel güvenliği ve işlemleri iyileştirme, yanlış bilgilerin/dezenformasyonun yayılmasını azaltma ve adil para dağılımını sağlama konusunda müthiş bir potansiyel taşıyor. Maalesef Worldcoin’le ilgili çok sayıda yanlış inanış insanların dilinde dolaşıyor ve Worldcoin’in geliştiricileri bunları çürütmeyi hedefliyor.
Bunlardan biri de Worldcoin’in iris görüntülerini bir veri tabanında sakladığı görüşüdür. Ancak Worldcoin, kullanıcıya benzersiz bir World ID atadıktan sonra iris görüntüsünün ortadan kaldırıldığını üzerine basa basa vurguluyor. Biyometrik kimlik doğrulama süreci, Worldcoin’in bireyin yaşayan gerçek bir insan olduğunu doğrulamasına olanak tanıyor. İris görüntüsü için atanan kimlik numarasının kullanımı, kişisel veya biyometrik veriler gelecekte kullanılmayacak şekilde doğrulama yapmayı destekliyor.
Bir diğer yanlış inanış ise Worldcoin’in yalnızca gelişmekte olan ülkelerdeki bireylere hizmet sunduğudur. Gerçekten de Worldcoin, sınırlı erişime sahip kişilerin kimliklerini doğrulamalarına yardımcı olmak amacıyla, yeterli hizmet sunulmayan ve ücra konumlarda faaliyet gösteriyor ancak gelişmiş ülkelerde de giderek daha fazla benimsenmekte.
Kimisi Worldcoin’in merkezi ve kapalı bir proje olduğuna inanırken projenin geliştiricileri bunun tam tersini iddia ediyor. Ekip, Worldcoin’in başlangıçta çekirdek bir grup tarafından geliştirildiğini ancak daha sonra Worldcoin Foundation’ın, toplulukla etkileşim yoluyla platformun bağımsız büyümesini ve gelişimini desteklemek üzere kurulduğunu belirtiyor. Dünya çapında binden fazla geliştirici, 2022’de Worldcoin’in gelişimine katkıda bulundu. Ayrıca farklı türde donanım dosyalarını dağıtmak için GitHub depoları da kullanıldı. Bu gerçekler Worldcoin’in tamamen merkeziyetsiz olma yolunda ilerlediğini vurgulamaktadır.
Yukarıdaki hiçbir bilginin finansal tavsiye olarak görülmemesi gerektiğini lütfen unutmayın. Altcoinlerin dalgalı yapısı gereği, Worldcoin gibi projelere yatırım yapmadan önce mutlaka kendiniz araştırma yapın.
Sonuç
Worldcoin, benzersiz kimlik doğrulama süreci yoluyla toplumsal ve finansal hizmetleri dünya çapında dönüştürme potansiyelini barındırıyor. Ancak token, benimsenmesine olan ilgiyi engelleyen bazı yanılgılar ve yanlış inanışlarla karşı karşıya. Buna ek olarak, tokenin kendi içindeki değeri ve gerçek dünyadaki kullanım alanları hâlâ belirsizliğini koruyor. Worldcoin gerçekten de dünya çapında benimsenmeyi hedefliyorsa bu tür endişelerin net bir şekilde giderilmesi gerekiyor.
Sorumluluk Reddi: Yukarıdaki içerik yalnızca bilgi verme amaçlıdır. Bybit TR tarafından yayınlanan içerikler hiçbir surette herhangi bir kripto varlığa yatırım yapmaya teşvik etmek veya yatırım tavsiyesi olarak yorumlanamaz. Bybit TR’nin internet sitesi veya uygulamasında yayınlanan içeriklerde herhangi bir ürün veya hizmete ilişkin bilgi verilmesi, o ürün veya hizmetin satın alınmasına yönelik yönlendirme olarak değerlendirilemez. Bahsedilen ürün ve hizmetleri kullanmayı planlayan kullanıcıların, yatırım yapmadan önce profesyonel tavsiye almaları ve muhtemel riskleri değerlendirerek ürün ve hizmetleri kullanıp kullanmayacaklarına karar vermeleri önerilir. Bybit TR’nin yurt dışında yerleşik kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin haber niteliğinde bilgi verme amacıyla oluşturduğu içerikler, hiçbir şekilde bu platformlara yönelik yönlendirme sayılamaz ve söz konusu platformların ürün ve hizmetlerinin pazarlandığı anlamına gelmez. Bu içerik, farklı dillere çevrilecektir. Herhangi bir çeviri hatası olması durumunda İngilizce metin geçerli olacaktır.